Benzodiazepinen zijn medicijnen met een rustgevende en ontspannende werking. Benzodiazepine is de medische naam, andere namen voor benzodiazepinen zijn:

  • pammetjes (de naam eindigt meestal op ‘pam’)
  • merknamen als Seresta of Valium
  • slaappillen
  • kalmeringspillen
  • benzo’s  

Er zijn veel soorten benzodiazepinen. Sommige worden toegepast bij slaapproblemen, anderen bij onrust, angst of epilepsie. Ook verschilt de tijdsduur waarin ze werken. 

Alle leden van de benzodiazepinenfamilie zijn verslavend als ze regelmatig en langdurig worden gebruikt. Vandaar ook dat ze in Nederland alleen zijn goedgekeurd voor een gebruik van vier weken of korter. Daarna neemt bovendien de effectiviteit van het medicijn af. Toch komt het vaak voor dat een recept automatisch wordt verlengd. Op die manier sluipt het continue gebruik er als het ware in, en ontstaat een verborgen verslaving die soms wel tientallen jaren kan duren.

Naar schatting zijn er in Nederland ongeveer 700.000 mensen verslaafd aan benzodiazepinen.  

Iemand die voortdurend benzodiazepinen gebruikt, krijgt last van allerlei psychologische en sociale problemen. Een bekend gevolg is dat iemand zich heel vlak gaat voelen: nooit meer echt verdrietig, maar ook nooit meer echt blij. Ontremming en geheugenproblemen komen ook vaak voor.

Van de gebruikers is tweederde vrouw en meer dan de helft ouder dan 65 jaar. Voor deze groep is een langdurige verslaving aan benzodiazepinen nóg gevaarlijker. Omdat benzodiazepinen ook kunnen leiden tot evenwichtsproblemen, neemt het risico op een valpartij enorm toe: met wel 44 tot 48%. Benzodiazepinengebruik speelt elk jaar bij meer dan 100.000 vallers een belangrijke rol. Bij zo’n 20.000 patiënten is het letsel zo ernstig, dat zij moeten worden opgenomen in het ziekenhuis.

Benzodiazepinen worden vaak onnodig en veel te lang gebruikt. Bovendien zijn de gevolgen daarvan bijzonder ernstig. Toch is gewoon stoppen voor veel gebruikers heel erg moeilijk. Net als bij het afkicken van drugs treden er ontwenningsverschijnselen op. In veel gevallen leidt stoppen tot angst- of paniekaanvallen of slapeloosheid. Precies die symptomen waartegen de benzodiazepinen in eerste instantie werden geslikt, keren dus in alle hevigheid of zelfs heviger terug. Zelfs bij geleidelijk stoppen krijgt een derde van de langdurige gebruikers hier last van.

Benzodiazepinen bij slaapproblemen

Benzodiazepinen die worden voorgeschreven voor slaapproblemen kunnen worden verdeeld in kortwerkende en langwerkende middelen.

Benzodiazepinen die kort werken, worden gebruikt bij problemen met het in slaap komen. Hieronder worden de meest voorkomende benzodiazepinen bij inslaapproblemen vermeld, met tussen haakjes hun (soms oude) merknaam:

  • Brotizolam (Lendormin)
  • Flunitrazepam (Dalmadorm)
  • Loprazolam (Dormonoct)
  • Midazolam (Dormicum)
  • Nitrazepam (Mogadon)
  • Temazepam (Normison)
  • Zolpidem (Stilnoct)
  • Zopiclon (Imovane)

Benzodiazepinen die lang werken, worden gebruikt bij problemen met doorslapen. Hieronder worden de meest voorkomende benzodiazepinen bij doorslaapproblemen vermeld, met tussen haakjes hun merknaam:

  • Diazepam (Valium, Stesolid)
  • Flurazepam (Dalmadorm)
  • Lorazepam (Temesta)
  • Lormetazepam (Noctamid)
  • Nitrazepam (Mogadon)
  • Oxazepam (Seresta)

Benzodiazepinen bij angst of onrust

Benzodiazepinen vlakken emoties af. Daardoor werken ze kalmerend als u gestrest of zenuwachtig bent. Benzodiazepinen werken vooral bij min of meer constante angst of spanning.  is. Hieronder worden de meest voorkomende benzodiazepinen bij angst en onrust vermeld, met tussen haakjes hun merknaam:

  • Alprazolam (Xanax)
  • Bromazepam (Lexotanil)
  • Chloordiazepoxide (Librium)
  • Clobazepam (Frisium)
  • Clorazepinezuur (Tranxène)
  • Diazepam (Valium)
  • Lorazepam (Temesta)
  • Oxazepam (Seresta)
  • Prazepam (Reapam)

Benzodiazepinen bij andere aandoeningen

Sommige benzodiazepinen worden ook bij andere aandoeningen toegepast. Voorbeelden daarvan zijn:

  • epilepsie
  • behandeling van onthoudingsverschijnselen bij mensen die hun alcoholverslaving afbouwen
  • andere vormen van verslaving
  • spierspasmen  

.rom is zo’n benzodiazepinenverslaving – afgezien van de afhankelijkheid en enorme maatschappelijke kosten – nu zo’n probleem? Iemand die voortdurend kalmeringsmiddelen gebruikt, krijgt last van allerlei psychologische en sociale problemen. Een bekend gevolg is dat iemand zich heel vlak gaat voelen: nooit meer echt verdrietig, maar ook nooit meer echt blij. Ontremming en geheugenproblemen komen ook vaak voor. 

ene  In Nederland zijn er naar schatting 1,2 miljoen gebruikers en 700.000 verslaafden aan benzodiazepinen