Vrouwen van middelbare leeftijd grootste kans depressie

08-06-2011

Mensen van middelbare leeftijd, vooral vrouwen, zijn het meest kwetsbaar voor een depressie. Ook mensen met fysieke ongemakken hebben een grotere kans op een depressie. Dat blijkt uit promotie-onderzoek van Bauke Stegenga.

Stegenga onderzocht gedurende één tot drie jaar ruim tienduizend mensen in zeven landen die bij de huisarts kwamen om verschillende redenen. Hij onderzocht welke factoren van invloed zijn op het ontstaan en het beloop van een depressie. Dat vrouwen vaker een depressie krijgen dan mannen, was al eerder bekend. Stegenga, die 8 juni op promoveert aan de Universiteit van Utrecht, toont nu aan dat ook het effect van bijna alle risicofactoren bij vrouwen groter is. Deze risicofactoren zijn onder andere geldproblemen, wonen in een onveilige buurt, en een laag opleidingsniveau.

Grote verantwoordelijkheid
Stegenga concludeert bovendien dat stressvolle levensgebeurtenissen het meeste effect hebben op mensen van middelbare leeftijd. ‘Het gaat hierbij om persoonlijke problemen, zoals een ongeluk, problemen met familie of vrienden, zoals een ernstige ziekte, en problemen met de wet, zoals een rechtszaak.’ Mensen tussen 41 en 57 bij wie zoiets gebeurt, hebben een grote kans op een depressie. Ook hier geldt dit sterker voor vrouwen dan voor mannen. Een mogelijke verklaring voor het verband is volgens Stegenga dat mensen op middelbare leeftijd de meeste verantwoordelijkheid ervaren, zowel tegenover hun ouders als tegenover hun eigen kinderen. ‘Ze zijn daardoor extra kwetsbaar voor dit soort levensgebeurtenissen. Bij vrouwen zou ook de overgang een rol kunnen spelen.’

Lampje branden
Een belangrijk resultaat, vindt Stegenga. ‘Deze risicofactoren zijn namelijk makkelijk te herkennen. Als er bijvoorbeeld een vrouw van middelbare leeftijd bij de dokter komt wier man net een ernstig ongeluk heeft gehad, dan moet er bij de dokter een lampje gaan branden – ook als ze met klachten komt die niet per se op depressiviteit duiden.’ Stegenga ondervond dat depressie in de meeste gevallen niet herkend wordt door de huisarts. ‘In slechts 36 procent van de gevallen wordt de depressie herkend.’ Opvallend genoeg blijkt uit zijn onderzoek echter ook dat de herkenning door de dokter niet van invloed is op het verloop van de depressie.

Traplopen en strijken
Stegenga vond nog een ander belangrijk signaal waarop artsen alert zouden moeten zijn. Hij concludeerde dat slecht fysiek functioneren leidt tot depressie. ‘Dit geldt voor mensen van alle leeftijden, die in hun alledaagse leven worden beperkt door fysieke ongemakken. Het gaat hier om mensen met bijvoorbeeld chronische rugklachten, waardoor ze dagelijkse activiteiten zoals traplopen, strijken en schoonmaken niet goed kunnen uitvoeren. Mensen met een heel ernstige handicap werden zelfs niet meegerekend.’ De beperkingen in functioneren zorgen volgens Stegenga waarschijnlijk tot een verlies aan controle en zelfvertrouwen, wat leidt tot symptomen van depressiviteit.

Problemen op werk
Tenslotte concludeerde Stegenga dat de depressie het vaakst langdurig of terugkerend is bij mensen met een laag opleidingsniveau, bij mensen die al een angststoornis hebben, en bij mensen die problemen op het werk hebben. Hoe zwaarder de depressieve en lichamelijke symptomen, hoe groter de kans dat de depressie langdurig is. Bij jonge mensen komt daarentegen vaker een incidentele depressie voor. (CS)

Bron: © Psy

Recent Posts