Wachtlijsten voor ghb-verslaafden

09-06-2011

Eerst ben ik gaan blowen. Maar daar moest ik mee stoppen omdat ik er heel agressief van werd en er gingen veel dingen fout op school en thuis. Blowen heb ik toen ingeruild voor xtc en speed. Xtc en speed heb ik daarna ingeruild voor coke. En vanuit coke ben ik ghb gaan gebruiken.’

Eliza vertelt dit ogenschijnlijk nonchalant. Alsof ze beschrijft wat ze vanochtend heeft ontbeten. Haar bruine ogen kijken stuurs de verte in. Ondertussen wrijft ze af en toe zenuwachtig met haar hand in haar nek en plukt ze aan haar vingers. Op haar nagels verraadt de afgebladderde paarse nagellak met glitters dat ze niet een volwassen vrouw is, maar nog een meisje. Eliza is 16 en is anderhalve week geleden voor haar ghb-verslaving opgenomen bij verslavingszorginstelling Novadic Kentron in Vught.

Eliza is niet de enige. De instelling kan het aantal aanvragen niet meer aan; de wachtlijst voor ghb-verslaafden bij Novadic Kentron is inmiddels opgelopen tot bijna twee maanden. Vooral in Noord-Brabant is ghb een probleem dat enorme proporties heeft aangenomen. Uit de nieuwste Kerncijfers Verslavingszorg van Stichting IVZ blijkt dat op sommige plekken in Brabant (maar ook in Noord-Nederland) per 100.000 inwoners meer dan 25 mensen hulp zochten voor hun ghb-verslaving. En dat zijn dan alleen de mensen die dat zelfstandig en uit eigen beweging deden. Ter vergelijking: in Noord-Holland ligt datzelfde aantal tussen de 1 en 5.

Ook het Trimbos Instituut signaleert een forse toename van slachtoffers van ghb. Tussen 2003 en 2008 verviervoudigde het aantal spoedopnames in ziekenhuizen na een overdosis ghb. Er zijn zelfs enkele sterfgevallen bekend.

Ideale drug

Eigenlijk is ghb de ideale drug. Het effect van een shotje (ongeveer 5 ml) houdt het midden tussen de kick van cocaïne, de rush van MDMA, het ontspannende van alcohol en het lustopwekkende van viagra. Én het is spotgoedkoop (Eliza betaalde 10 euro voor 60 ml), makkelijk verkrijgbaar en als je een beetje handig bent kun je het zelf thuis maken.

Ghb is tegelijkertijd ook grillig en gevaarlijk. ‘Stel: de eerste keer neem je een dosis van 2ml. Dat gaat allemaal goed en je voelt je alsof je de wereld aankan’, zegt Rama Kamal, senior arts bij Novadic Kentron. ‘Dus je denkt de volgende keer: ik neem weer 2ml, want dat ging goed. Maar dan raak je in een coma, want de concentratie van de eerste 2 ml was 50 procent ghb, de volgende 90 procent. Dat zie je niet, dat weet je niet.’ Veel jongeren zien het ‘out’ gaan door ghb als een bijverschijnsel van het gebruik: het hoort er een beetje bij.

Kamal werkt al een paar jaar met ghb-verslaafden en ziet mensen van alle rangen en standen langskomen die in de ghb-val zijn getrapt. ‘We hebben hier huisvrouwen gehad, managers, internationale chauffeurs, studenten en pubers. De oudste was 37, de jongste 14.’ De gemiddelde leeftijd van de ghb-verslaafde bij Novadic Kentron is 22 jaar.

Behalve gevaarlijk is ghb ook zeer verslavend. De eerste paar keer voel je het positieve effect nog wel, maar na een tijdje gebruiken gaat dat weg en rest de fysieke en geestelijke afhankelijkheid. Je lichaam móét het hebben. Heftige zweetaanvallen, hartkloppingen, buikpijn, een hoge bloeddruk, hallucinaties en psychoses zijn een paar van de symptomen die kunnen optreden als je te lang geen ghb hebt gebruikt. Cold-turkey afkicken is dan ook geen optie. Bij veel verslavingszorginstellingen krijgen de patiënten, net als bij een heroïneverslaving, elke dag een dosis ghb, die geleidelijk afgebouwd wordt. ‘De verslavingspotentie van ghb is enorm en heel heftig’ zegt Daan van der Gouwe van het Trimbos Instituut. ‘Mensen gebruiken een tijdlang ghb en dat gaat heel ongemerkt, maar op een gegeven moment kunnen ze niet meer zonder.’

Goedkoop en makkelijk

Niet alleen Noord-Brabant heeft zijn handen vol aan de ghb-problematiek, ook in het oosten en noorden van Nederland loopt het de spuigaten uit. Waarom nou juist in de provincie? Van der Gouwe ziet twee oorzaken: ‘Het gebruik van dit soort middelen begint meestal in de Randstad en verspreidt zich dan over de rest van het land. Het is goedkoop, je kunt het zelf maken en het met een grote groep vrienden gebruiken.’ Ideaal dus voor de megafeesten die veelvuldig in de provincies plaats vinden. Volgens Eliza was het heel makkelijk om een paar ampullen ghb binnen te smokkelen op het feest Masters of Hardcore. Of je doet het gewoon voor thuis, met een groepje gelijkgezinden.

Van der Gouwe noemt nog een reden: zorginstellingen die weten hoe ze met ghb-verslaafden moeten omgaan. ‘Instellingen zoals Novadic Kentron zijn pioniers op het gebied van ghb-verslaving, dus zie je eerder dat mensen zich daar aanmelden.’

Harddrug in de dop

Hoewel ghb alle verslavende en gevaarlijke kenmerken heeft van een harddrug, staat het middel op de zogenoemde lijst 2 van de Opiumwet, net als bijvoorbeeld paddo’s, hasj en wiet. Je mag het niet verkopen, maar een liter ghb in bezit hebben, dat is prima.

‘Daar los je dus helemaal niets mee op’, vindt Tweede Kamerlid Lea Bouwmeester die zich namens de PvdA bezighoudt met de geestelijke gezondheidszorg, gevangenissen en verslaving. ‘We zetten het op lijst 2 en dan moet het maar opgelost zijn.’ Bouwmeester ‘baalt’ van het beleid van minister Edith Schippers van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. ‘Ze vindt het probleem niet erg genoeg, anders doe je er wel wat aan.’ Bouwmeester wil betere, gerichtere voorlichting over ghb en meer opvang in de verslavingszorg. ‘In Noord-Nederland is er een wachtlijst van een half jaar. Als je je been breekt, kun je meteen geholpen worden, maar als je verslaafd bent, moet je maar gewoon wachten.’

Minister Schippers heeft inmiddels aan het Coördinatiepunt Assessment en Monitoring nieuwe drugs de opdracht gegeven een nieuwe risicobeoordeling van ghb op te stellen. Eventueel gevolg kan zijn dat de drug op lijst 1 van de Opiumwet komt. Gezellig, tussen de verboden vriendjes cocaïne, heroïne en MDMA.

 

bron: depers.nl

Recent Posts