Buisjes ghb waarvan Spoor6 helpt afkickenGHB, wat is dat en welke varianten zijn er?

Gamma-hydroxyboterzuur, beter bekend als GHB, is een verdovend middel dat vroeger werd gebruikt om mensen onder narcose te brengen. Nadien werd het ingezet tegen slapeloosheid, angststoornissen en alcoholafhankelijkheid. Ook werd het gebruikt als voedingssupplement door onder andere bodybuilders omdat GHB een positief effect zou hebben op de aanmaak van groeihormoon.

Tolerantie en lichamelijke afhankelijkheid van het middel traden snel op, waardoor GHB uiteindelijk vrijwel verdween uit de medische wereld. Echter in de jaren negentig bleef GHB populair bij bodybuilders en supplementgebruikers en won het recreatieve gebruik van het middel aan populariteit.

Reeds in 1997 werd in een klinische studie gesproken van een nieuw ‘probleemmiddel’. De opkomst van het recreatieve gebruik begon in Amerika waar het overigens alweer op zijn retour lijkt te zijn; in Nederland blijft het aantal gebruikers stijgen.

Welke varianten zijn er van GHB?

Naast GHB zijn er twee stoffen die in het lichaam worden omgezet in de werkzame stof GHB. Deze stoffen werden op de markt gebracht nadat bleek dat GHB veel negatieve effecten had en het door overheden van verschillende landen als illegale stof werd beschouwd.

Deze stoffen, genaamd GBL en BD, worden ook wel verkocht als stemming bevorderend voedingssupplement. Vaak staat echter niet op de verpakking vermeld dat het supplement deze stoffen bevat.

GHB wordt in sommige landen nog gebruikt voor medische doeleinden, met name bij de behandeling van narcolepsie.

Wat zijn de effecten van GHB?

Zoals eerder beschreven werd GHB gebruikt als narcosemiddel. De voornaamste werking is het remmen van het centraal zenuwstelsel. De werking van GHB begint na ongeveer 20 tot 30 en het effect houdt ongeveer 3 uur aan.

Bij kleine hoeveelheden ontstaat een soortgelijk gevoel als bij dronkenschap en kunnen hallucinaties ontstaan. Het verschil tussen een dosis die het gewenste effect geeft en een dosis die zeer diepe slaap, een coma of zelfs de dood tot gevolg kan hebben, is klein en maakt dat men met dit middel snel overdoseert.

Verdere negatieve effecten van het gebruik van GHB zijn onder andere vergeetachtigheid, agitatie, verlies van controle over het lichaam en verlies van remmingen. Door deze effecten staat het ook wel bekend als een ‘daterape-drug’ en wordt het ingezet om seksueel misbruik te faciliteren.

Wie gebruiken GHB?

Het gebruik van GHB komt het meest voor onder 25- tot 39-jarigen. Het zijn vaker mannen dan vrouwen en het wordt niet zelden gebruikt in combinatie met andere stemming veranderende middelen, vooral stimulerende middelen en alcohol.

Een Nederlandse studie onder 227 patiënten in een ontwenningskliniek toont aan dat de gemiddelde duur van frequent gebruik 4,2 jaar bedraagt voordat mensen in behandeling gaan. Uit deze studie bleek verder dat het gebruik van GHB veelal resulteert in een ongeplande ziekenhuisopname.

Pogingen tot herstel van een GHB-verslaving betekent vaak langdurige behandelcontacten en een veel grotere kans op terugval vergeleken met verslaving aan andere middelen.

Wat zijn de ontwenningsverschijnselen van GHB?

De ontrekkings- of ontwenningsverschijnselen van GHB zijn in grote lijnen te vergelijken met de ontwenningsverschijnselen van alcohol. Symptomen beginnen meestal snel, 1 tot 6 uur na het laatste gebruik of het verminderen van de dosis. De symptomen zijn vaak hardnekkiger en heviger dan bij de onthouding van alcohol. Na een korte periode van dagelijks gebruik kunnen al hevige verschijnselen optreden. Uit verschillende studies blijkt dit na 1 week gebruik reeds het geval is.

De milde symptomen zijn angst, trillen, zweten, versnelde hartslag of hartkloppingen, misselijkheid, braken en slapeloosheid. Deze slapeloosheid kan ondanks medicamenteuze therapie aanhouden en er wordt aangenomen dat dit de oorzaak is van het ontstaan van ernstigere psychische gevolgen zoals agitatie, hallucinaties en een delier.

Het verloop van de verschijnselen is grillig; de situatie lijkt soms te verbeteren waarna deze toch weer verslechtert. Ook zijn complicaties zoals acuut nierfalen en het massaal afbreken van spierweefsel gemeld, alsmede overlijden bij patiënten die zonder professionele hulp hebben geprobeerd te ontwennen van GHB.

Omdat bovenstaande ontwenningsverschijnselen levensbedreigend kunnen zijn, wordt vrijwel altijd aangeraden om de detoxificatie plaats te laten vinden in een detoxkliniek of andere gespecialiseerde klinische instelling.

Op NPO3 is een interessante serie te zien over GHB en de gevolgen hier van. Tygo Gernandt duikt in de wereld van de GHB gebruikers.

Wil je meer weten over dit onderwerp? Neem contact met ons op

Bronnen

Zvosec DL, Smith SW. Gamma hydroxybutrate (GHB) addiction and withdrawal. From the GHB Addiction Study. Ann Emerg Med 2004; 44:S91.

Miotto K et al. Gamma-hydroxybutyric acid: patterns of use, effects and withdrawal.
Am J Addict. 2001;10(3):232.

Zvosec DL, Smith SW, McCutcheon JR, et al. Adverse events, including death, associated with the use of 1,4-butanediol. N Engl J Med 2001; 344:87.

Wang YG, Swick TJ, Carter LP, et al. Safety overview of postmarketing and clinical experience of sodium oxybate (Xyrem): abuse, misuse, dependence, and diversion. J Clin Sleep Med 2009; 5:365.

Pazos D et al. Combining Internet monitoring processes, packaging and isotopic analyses to determine the market structure: example of Gamma Butyrolactone. Forensic Sci Int 2013 Jul;230(1-3):29-36.

Zvosec DL et al. Adverse events, including death, associated with the use of 1,4-butanediol. N Engl J Med 2001; 344:87.

Elsohly, MA et al. Prevalence of Drugs Used in Cases of Alleged Sexual Assault. Journal of Analytical Toxicology. 1999; 23 (3): 141–6.

Elliott SP. Nonfatal instances of intoxication with gamma-hydroxybutyrate in the United Kingdom. Ther Drug Monit 2004; 26:432.